Nefes almak, farkında bile olmadan günde yaklaşık 20 bin kez yaptığımız bir eylemdir. Ancak haftalardır geçmeyen bir öksürük, merdiven çıkarken nefesin yetmemesi, geceleri hırıltıyla uyanmak ya da horlama nedeniyle dinlendirici olmayan bir uyku başladığında, nefesin ne kadar değerli olduğunu daha iyi anlarız. Solunum sistemi hastalıkları, dünyada ve ülkemizde en sık görülen ve en çok iş gücü kaybına yol açan sağlık sorunları arasındadır.
Özel Uşak Atapark Hastanesi Göğüs Hastalıkları Bölümü, akciğerleri, solunum yollarını ve göğüs boşluğunu etkileyen hastalıkların tanı, tedavi ve takibinde Uşak ve çevre illerden gelen hastalara hizmet vermektedir. Bu yazıda göğüs hastalıkları bölümünün hangi hastalıklarla ilgilendiğini, hangi belirtilerde bir göğüs hastalıkları uzmanına başvurmanız gerektiğini, tanıda kullanılan yöntemleri ve akciğer sağlığınızı korumak için yapabileceklerinizi bulacaksınız.
Göğüs hastalıkları; burundan başlayarak soluk borusu, bronşlar ve akciğerlere uzanan solunum yollarını, akciğer dokusunu, akciğer zarlarını (plevra) ve solunum kaslarını etkileyen hastalıkların cerrahi dışı yöntemlerle tanı, tedavi ve takibini yapan tıp dalıdır. Bu alanın uzman hekimlerine halk arasında göğüs doktoru ya da akciğer doktoru denir.
Göğüs hastalıkları uzmanları; enfeksiyonlardan alerjik hastalıklara, kronik akciğer hastalıklarından akciğer kanserine, uykuda solunum bozukluklarından mesleki akciğer hastalıklarına kadar çok geniş bir yelpazede hizmet verir. Ameliyat gerektiren durumlarda ise göğüs cerrahisi uzmanlarıyla birlikte çalışılır.
Astım, hava yollarının kronik iltihabı sonucu bronşların aşırı duyarlı hale geldiği ve tetikleyicilerle karşılaşıldığında daraldığı bir hastalıktır. Nöbetler halinde gelen nefes darlığı, hırıltılı solunum (hışıltı), göğüste sıkışma hissi ve özellikle gece veya sabaha karşı artan öksürük tipik belirtileridir. Polen, ev tozu akarı, hayvan tüyleri, küf, sigara dumanı, soğuk hava, egzersiz ve solunum yolu enfeksiyonları atakları tetikleyebilir.
Astım tamamen ortadan kaldırılamasa da doğru tedaviyle büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. İyi kontrol edilen bir astım hastası spor yapabilir, rahat uyuyabilir ve normal bir yaşam sürebilir. Tedavinin temelini, düzenli kullanılan koruyucu inhaler (fısfıs) ilaçlar oluşturur.
KOAH, hava yollarında kalıcı ve ilerleyici daralmaya yol açan kronik bir hastalıktır. En önemli nedeni sigaradır; bunun yanında biyomas (odun, tezek) dumanına ve mesleki toz-gazlara uzun süre maruz kalmak da risk oluşturur. Genellikle 40 yaşından sonra ortaya çıkar. Özellikle sabahları belirgin balgamlı öksürük, zamanla artan nefes darlığı ve sık tekrarlayan göğüs enfeksiyonları başlıca belirtilerdir.
KOAH’ın en büyük sorunlarından biri geç fark edilmesidir. Pek çok kişi nefes darlığını yaşlılığa veya kondisyon eksikliğine bağlar. Oysa basit bir solunum fonksiyon testiyle erken tanı konulabilir. Sigaranın bırakılması, hastalığın ilerlemesini yavaşlatan en etkili adımdır. İlaç tedavisi, aşılama ve akciğer rehabilitasyonu ile yaşam kalitesi belirgin şekilde artırılabilir.
Zatürre, akciğer dokusunun genellikle bakteri veya virüslere bağlı enfeksiyonudur. Ateş, titreme, balgamlı öksürük, nefes darlığı, nefes alırken artan yan ağrısı ve halsizlik ile kendini gösterir. Özellikle ileri yaştaki bireylerde belirtiler sinsi olabilir; yalnızca halsizlik, iştahsızlık veya bilinç bulanıklığı ile ortaya çıkabilir. Akut bronşit, grip ve diğer solunum yolu enfeksiyonları da bölümün sık karşılaştığı durumlardır.
Akciğer kanseri, dünyada kansere bağlı ölümlerin en sık nedenlerinden biridir ve vakaların büyük çoğunluğu sigarayla ilişkilidir. Geçmeyen öksürük, öksürüğün karakterinde değişiklik, kanlı balgam, göğüs ağrısı, ses kısıklığı, açıklanamayan kilo kaybı ve tekrarlayan akciğer enfeksiyonları uyarı belirtileri olabilir. Ancak erken evrede çoğu zaman belirti vermez.
Başka bir nedenle çekilen tomografilerde rastlantısal olarak saptanan akciğer nodülleri oldukça sık görülür ve büyük çoğunluğu iyi huyludur. Nodülün boyutu, görünümü ve hastanın risk faktörlerine göre takip veya ileri tetkik planlanır. Akciğer kanseri şüphesi olan hastalarda tanı ve tedavi süreci; göğüs cerrahisi, onkoloji, radyasyon onkolojisi ve radyoloji uzmanlarıyla birlikte yürütülür.
Obstrüktif uyku apnesi, uyku sırasında üst solunum yolunun tekrarlayan şekilde tıkanması ve solunumun kısa süreli durmasıdır. Yüksek sesli horlama, eşin fark ettiği nefes durmaları, boğulma hissiyle uyanma, sabah baş ağrısı, gün içinde aşırı uyku hali, dikkat ve hafıza sorunları başlıca belirtilerdir. Tedavi edilmeyen uyku apnesi; yüksek tansiyon, kalp ritim bozuklukları, kalp krizi, inme ve trafik kazası riskini artırır.
Tanı, uyku testi (polisomnografi) ile konulur. [Hastanede uyku laboratuvarı varsa belirtin.] Tedavide kilo verme, sırt üstü yatmaktan kaçınma ve alkolden uzak durma gibi önlemlerin yanı sıra, uyku sırasında maske aracılığıyla pozitif hava basıncı uygulayan cihazlar (CPAP) etkili şekilde kullanılır.
Tüberküloz, günümüzde hâlâ önemini koruyan bulaşıcı bir akciğer hastalığıdır. İki-üç haftadan uzun süren öksürük, gece terlemesi, ateş, kilo kaybı ve kanlı balgam başlıca belirtileridir. Uygun ilaçların düzenli ve yeterli süre kullanılmasıyla tamamen tedavi edilebilir. Ülkemizde tüberküloz tedavisi Verem Savaş Dispanserleri aracılığıyla ücretsiz olarak sağlanmaktadır.
Uzun süre toz, duman, gaz veya kimyasal maddelere maruz kalınan iş ortamlarında çalışmak, çeşitli akciğer hastalıklarına yol açabilir. Uşak ve çevresinde yaygın olan tekstil, deri ve diğer sanayi kollarında çalışanların; inşaat, madencilik ve tarım işçilerinin solunum sağlığına özellikle dikkat etmesi gerekir. İş ortamında uygun koruyucu maske kullanılması ve düzenli akciğer kontrolleri, mesleki akciğer hastalıklarının önlenmesinde ve erken tanısında önemlidir.
Aşağıdaki şikâyetlerden birini yaşıyorsanız bir göğüs hastalıkları uzmanına başvurmanız önerilir:
Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden Acil Servise başvurun; hayati tehlike varsa 112‘yi arayın:
[Aşağıdaki tetkiklerden hastanede yapılanları bırakın, yapılmayanları çıkarın.]
Tanı süreci, ayrıntılı bir görüşme ile başlar. Şikâyetlerin süresi, sigara kullanımı (paket-yıl olarak), mesleğiniz, evdeki ısınma yöntemi, evcil hayvanlar, alerjiler, kullandığınız ilaçlar ve ailede akciğer hastalığı öyküsü sorgulanır. Ardından akciğer sesleri dinlenir ve parmak ucundan oksijen düzeyi (satürasyon) ölçülür.
Derin bir nefes alıp bir cihaza olabildiğince hızlı ve güçlü şekilde üflenerek yapılan, ağrısız ve kısa süren bir testtir. Akciğerlerin hacmini ve hava akım hızını ölçer. Astım ve KOAH tanısında ve tedavinin takibinde temel testtir. Gerektiğinde bronş açıcı ilaç verildikten sonra test tekrarlanarak daralmanın geri dönüşlü olup olmadığı değerlendirilir.
Akciğer grafisi (röntgen) zatürre, sıvı birikimi ve kitle gibi pek çok durumun ilk değerlendirmesinde kullanılır. Bilgisayarlı tomografi (BT) ise akciğer dokusunu çok daha ayrıntılı gösterir; nodül takibi, interstisyel akciğer hastalıkları ve akciğer embolisi tanısında önemlidir.
Enfeksiyon belirteçleri, alerji testleri ve gerektiğinde atardamardan alınan kan örneğiyle kandaki oksijen ve karbondioksit düzeylerinin ölçüldüğü arter kan gazı analizi tanıya yardımcı olur.
Zatürre ve tüberküloz gibi enfeksiyonlarda hastalık etkeninin belirlenmesi için balgam örnekleri incelenir.
Alerji deri testleri, uyku testi (polisomnografi) ve bronkoskopi (ince, esnek bir kamerayla soluk borusu ve bronşların incelenmesi ve gerektiğinde örnek alınması) gibi tetkikler de ihtiyaca göre planlanır.
Astım ve KOAH tedavisinin temelini, ilacı doğrudan hava yollarına ulaştıran inhaler ilaçlar oluşturur. Bu sayede ilaç düşük dozda, etkili şekilde ve daha az yan etkiyle kullanılır. Ancak inhaler tedavisinin başarısı büyük ölçüde doğru kullanım tekniğine bağlıdır. Araştırmalar, hastaların önemli bir bölümünün inhalerini hatalı kullandığını göstermektedir. Bu nedenle her kontrolde inhaler kullanım tekniğinizi hekiminize göstermeniz önerilir.
Bir diğer önemli nokta: Astım ve KOAH’ta kullanılan koruyucu ilaçlar, şikâyet olmadığında bile düzenli kullanılmalıdır. Kendinizi iyi hissettiğinizde ilacı bırakmak, atakların tekrar başlamasına neden olabilir.
Bakteriyel zatürrede uygun antibiyotik tedavisi uygulanır. Hafif vakalar evde tedavi edilebilirken, ağır seyreden veya risk grubundaki hastalarda yatarak tedavi gerekebilir. Viral enfeksiyonlarda ise antibiyotiklerin yeri yoktur.
İleri evre KOAH ve diğer kronik akciğer hastalıklarında kandaki oksijen düzeyi düşükse evde uzun süreli oksijen tedavisi planlanabilir. Bazı hastalarda maske aracılığıyla uygulanan solunum destek cihazları kullanılabilir.
Kronik akciğer hastalığı olan kişilerde solunum egzersizleri, kondisyon artırıcı egzersizler ve eğitim programlarından oluşan akciğer rehabilitasyonu; nefes darlığını azaltır, egzersiz kapasitesini ve yaşam kalitesini artırır. Bu süreç Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon bölümüyle birlikte planlanabilir. [Bağlantıyı FTR sayfasının gerçek adresiyle güncelleyin.]
Sigara; akciğer kanseri, KOAH ve pek çok akciğer hastalığının önlenebilir en önemli nedenidir. İyi haber şu ki sigarayı bırakmanın faydaları hemen başlar: Bırakmadan kısa süre sonra kandaki karbonmonoksit düzeyi düşer, birkaç hafta-ay içinde öksürük ve nefes darlığı azalır, yıllar içinde ise kalp hastalığı ve akciğer kanseri riski belirgin şekilde geriler. Hangi yaşta bırakılırsa bırakılsın, sigarayı bırakmak sağlığa katkı sağlar.
Sigarayı bırakmak irade gerektirse de tek başına iradeye bırakılmak zorunda değildir. Davranışsal destek ve gerektiğinde ilaç tedavisi, bırakma başarısını belirgin şekilde artırır. [Hastanede sigara bırakma polikliniği varsa burada belirtin.] Ayrıca ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı’ndan da ücretsiz destek alabilirsiniz.
Elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin de akciğer sağlığı açısından risksiz olmadığını unutmamak gerekir.
[Bölümde görev yapan göğüs hastalıkları uzmanlarının unvan ve isimlerini, profil sayfalarına bağlantılarla birlikte ekleyin.]
Hekimlerimiz hakkında ayrıntılı bilgiye Hekimlerimiz sayfasından ulaşabilirsiniz.
Astım, KOAH, zatürre, bronşit, akciğer kanseri ve nodülleri, uyku apnesi, tüberküloz, bronşektazi, interstisyel akciğer hastalıkları, akciğer zarı hastalıkları, akciğer embolisi ve mesleki akciğer hastalıkları başlıca ilgi alanlarıdır.
Birkaç haftadır süren öksürükte göğüs hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz. Öksürüğün nedeni bazen reflü veya geniz akıntısı olabilir; bu durumda gerekirse ilgili bölüme yönlendirme yapılır.
Astım genellikle genç yaşta başlar, tetikleyicilerle ataklar halinde seyreder ve hava yolu daralması büyük ölçüde geri dönüşlüdür. KOAH ise genellikle 40 yaş sonrasında, uzun süreli sigara veya duman maruziyeti sonucu gelişir ve hava yolu daralması kalıcıdır. Ayrımda solunum fonksiyon testi önemli rol oynar.
Test ağrısız ve kısa sürelidir. Burnunuza bir mandal takılır, derin bir nefes aldıktan sonra cihazın ağızlığına olabildiğince güçlü ve uzun süre üflemeniz istenir. Testten önceki saatlerde sigara içmemeniz ve ağır yemek yememeniz önerilir; bronş açıcı ilaçlarınızı kesip kesmeyeceğinizi hekiminize danışın.
Hayır. Her horlayan kişide uyku apnesi yoktur. Ancak yüksek sesli horlamayla birlikte uykuda nefes durması, gündüz aşırı uyku hali ve sabah baş ağrısı varsa uyku apnesi açısından değerlendirme yapılmalıdır.
Zatürre aşısı genellikle 65 yaş üzerindeki bireyler ile kronik akciğer, kalp, böbrek, karaciğer hastalığı veya diyabeti olan ve bağışıklık sistemi zayıf kişiler için önerilir. Size uygun aşı programını hekiminizle belirleyebilirsiniz.
Randevu için 0276 216 16 64 numaralı telefonu arayabilir veya E-Randevu sistemimizi kullanabilirsiniz.
Bu durum poliçenizin kapsamına bağlıdır. Anlaşmalı kurumlarımızı Anlaşmalı Kurumlar sayfasından inceleyebilirsiniz.
Solunum sistemi hastalıklarının pek çoğu erken tanı ve doğru tedaviyle kontrol altına alınabilir; bazıları ise basit önlemlerle tamamen önlenebilir. Geçmeyen öksürük, nefes darlığı veya horlama gibi şikâyetleri “geçer” diye ertelemek yerine bir uzmana danışmak, uzun vadede sağlığınızı korumanın en etkili yoludur. Özel Uşak Atapark Hastanesi Göğüs Hastalıkları Bölümü, ayrıntılı değerlendirme, kişiye özel tedavi ve düzenli takip anlayışıyla Uşak ve çevresindeki hastaların rahat nefes almasına destek olmayı amaçlamaktadır.
Muayene ve tetkikler hakkında bilgi almak için bize ulaşabilirsiniz.
Özel Uşak Atapark Hastanesi
Adres: Cumhuriyet Mah. Uğur Mumcu Cad. No: 24 Merkez/UŞAK
Telefon: 0276 216 16 64
E-posta: info@ataparkhastanesi.com.tr
Online randevu: E-Randevu / E-Sonuç sistemi
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz.
