Çocuklar küçük yetişkinler değildir. Vücutları, bağışıklık sistemleri, hastalıklara verdikleri tepkiler ve ilaç ihtiyaçları yetişkinlerden farklıdır; üstelik her yaş döneminin kendine özgü gereksinimleri vardır. Yenidoğan bir bebeğin sarılığı, okul çağındaki bir çocuğun tekrarlayan boğaz enfeksiyonları ya da bir ergenin büyüme ve beslenme sorunları, her biri ayrı bir uzmanlık ve yaklaşım gerektirir.
Özel Uşak Atapark Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü, yenidoğan döneminden 18 yaşına kadar tüm çocukların sağlıklı büyüme ve gelişmesini izlemek, hastalıkları önlemek, erken tanımak ve etkin şekilde tedavi etmek amacıyla hizmet vermektedir. Bu yazıda pediatri bölümünün hangi alanlarda hizmet verdiğini, sağlıklı çocuk takibinin neden önemli olduğunu, sık görülen çocukluk çağı hastalıklarını ve hangi belirtilerde vakit kaybetmeden doktora başvurmanız gerektiğini bulacaksınız.
Çocuk sağlığı ve hastalıkları, kısaca pediatri; doğumdan ergenliğin sonuna kadar (0-18 yaş) çocukların fiziksel, zihinsel ve sosyal sağlığıyla ilgilenen tıp dalıdır. Pediatri yalnızca hastalıkların tedavisinden ibaret değildir; koruyucu sağlık hizmetleri, aşılama, büyüme ve gelişmenin izlenmesi, beslenme danışmanlığı ve ailelerin çocuk sağlığı konusunda bilgilendirilmesi de bu alanın temel parçalarıdır.
Pediatri genel olarak üç ana başlıkta ele alınabilir:
[Aşağıdaki listeyi bölümün gerçek hizmetlerine göre düzenleyin.]
Doğumdan sonraki ilk haftalar, hem bebek hem de aile için yoğun ve önemli bir dönemdir. Bu dönemde yapılan muayeneler ve taramalar, bazı sağlık sorunlarının erken fark edilmesini sağlar.
Bebeğin doğumdan sonraki ilk muayenesinde kalp ve akciğer sesleri, refleksler, kalçalar, göbek, cilt rengi, damak, göz ve genital bölge dikkatle değerlendirilir. Doğumdan sonraki ilk günlerde ve haftalarda yapılan kontrollerde kilo alımı, beslenme, sarılık ve göbek bakımı izlenir.
Türkiye’de ulusal tarama programları kapsamında yenidoğan bebeklere topuk kanı alınarak bazı metabolik ve hormonal hastalıkların taraması yapılır. Bu taramalar, belirti vermeden önce tedavi edilmediği takdirde kalıcı hasara yol açabilecek hastalıkların erken yakalanmasını sağlar. Bunun yanı sıra işitme taraması ve gelişimsel kalça displazisi (doğuştan kalça çıkığı) taraması da yenidoğan döneminin önemli kontrolleri arasındadır.
Yenidoğan bebeklerde ciltte ve göz aklarında sararma oldukça sık görülür ve çoğu zaman zararsızdır. Ancak sarılığın ilk 24 saat içinde başlaması, hızla artması, bebeğin emmeyi reddetmesi, aşırı uyku hali ya da sarılığın iki haftadan uzun sürmesi durumlarında bebeğin mutlaka hekim tarafından değerlendirilmesi gerekir. Sarılık düzeyi, gerektiğinde kandan bakılan bilirubin değeriyle belirlenir ve ışık tedavisi (fototerapi) gibi yöntemlerle tedavi edilebilir.
Pek çok aile çocuğunu yalnızca hastalandığında doktora götürür. Oysa düzenli sağlıklı çocuk kontrolleri, sorunların erken fark edilmesinin en etkili yoludur. Bu kontrollerde:
Genel olarak ilk yılda daha sık, sonraki yıllarda ise daha seyrek aralıklarla kontrol önerilir. Çocuğunuz için uygun kontrol takvimini çocuk doktorunuzla birlikte belirleyebilirsiniz.
Aşılar, kızamık, boğmaca, difteri, tetanoz, çocuk felci, hepatit B ve zatürre gibi ciddi hastalıklardan korunmanın en güvenli ve etkili yoludur. Aşılama yalnızca aşılanan çocuğu değil; henüz aşı olamayacak kadar küçük bebekleri ve bağışıklık sistemi zayıf olan bireyleri de toplumsal bağışıklık yoluyla korur.
Türkiye’de T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen Genişletilmiş Bağışıklama Programı kapsamındaki aşılar ücretsiz olarak uygulanmaktadır. Bunun dışında bazı ek aşılar da hekim önerisiyle uygulanabilir. Aşı takvimine zamanında uyulması, çocuğunuzun en savunmasız olduğu dönemlerde korunmasını sağlar. [Hastanede aşı uygulaması yapılıyorsa ve hangi aşıların uygulandığını burada belirtin.]
Aşı sonrasında enjeksiyon yerinde kızarıklık, hafif şişlik, huzursuzluk ve hafif ateş görülebilir; bu belirtiler genellikle kısa sürede geçer. Aşılarla ilgili tüm sorularınızı çocuk doktorunuza danışabilirsiniz.
Sağlıklı beslenme, çocukluk döneminde büyüme, beyin gelişimi ve bağışıklık sistemi için temel taşıdır.
İlk 6 ay: Dünya Sağlık Örgütü ve sağlık otoriteleri, bebeklerin ilk 6 ay yalnızca anne sütüyle beslenmesini önermektedir. Anne sütü, bebeğin ihtiyaç duyduğu tüm besinleri ve hastalıklara karşı koruyucu maddeleri içerir.
Ek gıdaya geçiş: 6. aydan itibaren anne sütüne ek olarak yaşa uygun tamamlayıcı gıdalara başlanır. Emzirmenin 2 yaş ve sonrasına kadar sürdürülmesi önerilir.
Dikkat edilmesi gerekenler: Bir yaşından küçük bebeklere bal verilmemelidir, çünkü bebeklerde ciddi bir hastalık olan botulizme yol açabilir. İnek sütünün ana içecek olarak verilmesi için de genellikle bir yaşın tamamlanması beklenir. Küçük çocuklarda bütün fındık, fıstık, üzüm tanesi gibi yiyecekler boğulma riski taşıdığından dikkatli olunmalıdır.
Vitamin ve mineral desteği: Türkiye’de bebeklere ilk yaşlarda D vitamini ve belirli bir dönemde demir desteği verilmesi önerilmektedir. Hangi desteğin ne zaman ve ne kadar süre verileceğini çocuk doktorunuz belirleyecektir.
Okul çağı ve ergenlik: Düzenli kahvaltı, yeterli süt ürünü, sebze ve meyve tüketimi, şekerli içeceklerin ve paketli atıştırmalıkların sınırlandırılması ve düzenli fiziksel aktivite, sağlıklı büyümenin ve çocukluk çağı obezitesinin önlenmesinin anahtarıdır.
Soğuk algınlığı, boğaz enfeksiyonu (farenjit), bademcik iltihabı ve sinüzit çocukluk çağında en sık görülen hastalıklardır. Kreş ve okula başlayan çocuklarda yılda birkaç kez soğuk algınlığı geçirmek olağandır. Soğuk algınlığının çoğu virüslere bağlıdır ve antibiyotik gerektirmez.
Özellikle küçük çocuklarda soğuk algınlığının ardından gelişebilir. Kulak ağrısı, kulağı çekiştirme, huzursuzluk, ateş ve uyku bozukluğu ile kendini gösterir.
Bronşiolit, özellikle 2 yaşından küçük bebeklerde kış aylarında sık görülen, küçük hava yollarını etkileyen viral bir enfeksiyondur. Hızlı nefes alma, hırıltı ve beslenme güçlüğü yapabilir. Zatürre (pnömoni) ise akciğer dokusunun enfeksiyonudur; ateş, öksürük ve nefes almada güçlükle seyreder.
Tekrarlayan hırıltı, özellikle geceleri veya egzersizle artan öksürük ve nefes darlığı astımın belirtileri olabilir. Alerjik nezle, egzama (atopik dermatit) ve besin alerjileri de çocuklarda sık karşılaşılan alerjik durumlardır.
Çoğunlukla viral kaynaklı olan gastroenteritlerde en önemli risk sıvı kaybıdır (dehidratasyon). Özellikle küçük bebeklerde sıvı kaybı hızla gelişebilir.
Küçük çocuklarda idrar yolu enfeksiyonu yalnızca ateş, huzursuzluk veya beslenme güçlüğüyle ortaya çıkabilir. Daha büyük çocuklarda idrar yaparken yanma, sık idrara çıkma ve karın ağrısı görülebilir. Tanı için uygun yöntemle alınmış idrar örneği gereklidir.
Çocukluk çağının en sık görülen beslenme sorunlarından biridir. Solukluk, halsizlik, iştahsızlık ve dikkat eksikliğine neden olabilir; ancak çoğu zaman belirgin bir belirti vermez ve rutin kontrollerde saptanır.
Su çiçeği, el-ayak-ağız hastalığı, kızıl ve aşılamanın yetersiz olduğu durumlarda kızamık gibi döküntülü hastalıklar, çocuklarda dikkat edilmesi gereken bulaşıcı enfeksiyonlardır.
Ateş, çocukların doktora getirilmesinin en yaygın nedenidir ve çoğu zaman vücudun bir enfeksiyona karşı verdiği doğal bir yanıttır. Ateşin derecesinden çok, çocuğun genel durumu önemlidir: Ateşi düştüğünde oynayan, yiyip içen ve aktif olan bir çocuk genellikle iyi durumdadır.
Ateşli çocukta:
Bazı çocuklarda ateşle birlikte febril konvülsiyon (ateşli havale) görülebilir. Aileler için çok korkutucu olsa da çoğu zaman kısa sürer ve kalıcı hasar bırakmaz. Nöbet sırasında çocuğu yan yatırın, ağzına bir şey sokmaya çalışmayın, çevresindeki tehlikeli eşyaları uzaklaştırın ve nöbetin süresini not edin. İlk kez nöbet geçiren her çocuk mutlaka hekim tarafından değerlendirilmelidir.
Aşağıdaki durumlarda çocuğunuzu vakit kaybetmeden Acil Servise getirin; hayati tehlike varsa 112‘yi arayın:
Çocuklardaki enfeksiyonların önemli bir kısmı virüslere bağlıdır ve antibiyotikler virüslere karşı etkili değildir. Gereksiz antibiyotik kullanımı ishal ve alerjik reaksiyon gibi yan etkilere yol açabilir, bağırsak florasını bozabilir ve en önemlisi antibiyotik direncine neden olabilir. Bu nedenle:
Okul çağı, çocuğun sosyal hayatının genişlediği ve yeni sağlık konularının gündeme geldiği bir dönemdir. Görme ve işitme sorunları okul başarısını etkileyebileceğinden düzenli kontrolleri önemlidir. Dikkat ve öğrenme güçlükleri, uyku düzeni, ekran süresi, duruş bozuklukları ve fiziksel aktivite eksikliği bu dönemin sık konuşulan konularıdır.
Ergenlik ise hızlı fiziksel büyümenin, hormonal değişikliklerin ve duygusal gelişimin yaşandığı özel bir dönemdir. Erken ya da geç ergenlik, boy kısalığı, kilo sorunları, akne, adet düzensizlikleri ve duygusal zorluklar bu dönemde çocuk doktoruyla konuşulabilecek konulardır. Ergenlerle yapılan görüşmelerde gencin kendini rahat ifade edebileceği, güvene dayalı bir ortam sağlanmasına özen gösterilir. Gerekli durumlarda ilgili yan dal uzmanlarına yönlendirme yapılır.
Kazalar, çocukluk çağında önlenebilir sağlık sorunlarının başında gelir. Evde alabileceğiniz basit önlemler büyük fark yaratır:
[Bölümde görev yapan uzman hekimlerin unvan ve isimlerini, profil sayfalarına bağlantılarla birlikte ekleyin.]
Hekimlerimiz hakkında ayrıntılı bilgiye Hekimlerimiz sayfasından ulaşabilirsiniz.
Çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanları doğumdan 18 yaşın sonuna kadar olan dönemde hizmet verir.
Bebekler doğumdan sonra hastanede muayene edilir. Taburculuk sonrasında ilk kontrolün genellikle ilk hafta içinde, özellikle sarılık ve kilo takibi açısından yapılması önerilir. Size uygun kontrol zamanını çocuk doktorunuz belirleyecektir.
Boy kısalığının değerlendirilmesinde tek bir ölçümden çok büyüme hızı, anne-baba boyu ve genel sağlık durumu önemlidir. Düzenli ölçümlerle büyüme eğrisi takip edilir; gerekli görülürse tetkikler yapılır ve çocuk endokrinolojisine yönlendirme yapılabilir.
Kreş ve okula yeni başlayan çocuklarda yılda birkaç kez soğuk algınlığı geçirmek olağandır ve çoğu zaman bağışıklık sorunu anlamına gelmez. Ancak ağır ya da alışılmadık enfeksiyonlar, büyüme geriliği veya tekrarlayan zatürre gibi durumlarda ayrıntılı değerlendirme gerekir.
Ateşin derecesinden çok çocuğun genel durumu önemlidir. Bununla birlikte 3 aydan küçük bebeklerde her ateş acil değerlendirme gerektirir. Daha büyük çocuklarda ateşle birlikte yukarıda sıralanan uyarı belirtileri varsa vakit kaybetmeden doktora başvurun.
Hayır. Bu iddia kapsamlı bilimsel araştırmalarla çürütülmüştür. Aşılar güvenlidir ve çocukları ciddi, hatta ölümcül olabilecek hastalıklardan korur.
Randevu için 0276 216 16 64 numaralı telefonu arayabilir veya E-Randevu sistemimizi kullanabilirsiniz.
Bu durum poliçenizin kapsamına bağlıdır. Anlaşmalı kurumlarımızı Anlaşmalı Kurumlar sayfasından inceleyebilirsiniz.
Çocuğunuzun sağlıklı büyümesi; düzenli takip, zamanında aşılama, dengeli beslenme ve hastalandığında doğru tedaviyle mümkündür. Özel Uşak Atapark Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü, doğumdan ergenliğe kadar çocuğunuzun sağlık yolculuğunda ailenizle iş birliği içinde, güvenilir ve şefkatli bir hizmet sunmayı amaçlar.
Muayene, sağlıklı çocuk takibi ve aşılama hakkında bilgi almak için bize ulaşabilirsiniz.
Özel Uşak Atapark Hastanesi
Adres: Cumhuriyet Mah. Uğur Mumcu Cad. No: 24 Merkez/UŞAK
Telefon: 0276 216 16 64
E-posta: info@ataparkhastanesi.com.tr
Online randevu: E-Randevu / E-Sonuç sistemi
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Çocuğunuzun şikâyetleri için mutlaka bir çocuk doktoruna başvurunuz.
