Bir kişinin aniden göğsünü tutması, nefes almakta zorlanması veya soğuk terlemeye başlaması, çevresindekiler için endişe verici olabilir. Böyle bir durumda öncelik, kalp krizi tanısı koymaya çalışmak değil, acil yardım çağırmaktır. Uşak’ta veya Türkiye’nin herhangi bir yerinde kalp krizinden şüphelenildiğinde hemen 112 aranmalıdır. Ambulans gelene kadar kişinin bilincini ve solunumunu izlemek, gerektiğinde doğru ilk yardım adımlarını uygulamak önemlidir. Yardım çağrısı, belirtilerin geçip geçmeyeceğini görmek için ertelenmemelidir.
Kalp Krizinden Hangi Belirtilerde Şüphelenilir?
Göğsün ortasında baskı, sıkışma, ağırlık veya ağrı; kollara, sırta, boyna ya da çeneye yayılan rahatsızlık kalp krizini düşündürebilir. Nefes darlığı, terleme, bulantı ve baş dönmesi de görülebilir. Bazı kişilerde belirgin göğüs ağrısı bulunmayabilir.
Belirtilerin hafif olması, durumun güvenli olduğunu göstermez. Özellikle yeni başlayan ve birlikte ortaya çıkan şikâyetlerde acil değerlendirme gerekir. Uyarıcı belirtiler hakkında ayrıntılı bilgi için kalp krizi şüphesinde ilk yapılması gerekenler konulu yazımızı inceleyebilirsiniz.
İlk Adım: 112’yi Arayın
112’ye açık adresi, kişinin yaklaşık yaşını ve görülen belirtileri bildirin. Şikâyetlerin ne zaman başladığını, kişinin size cevap verip vermediğini ve normal nefes alıp almadığını söyleyin. Telefonu hoparlöre almak, görevlinin yönlendirmelerini uygularken ellerinizi serbest bırakabilir.
Yanınızda başka biri varsa ambulansı karşılamasını isteyin. Apartman girişinin açılması ve ekibin hastaya ulaşmasının kolaylaştırılması yararlıdır. Kişiyi yürütmeyin ve kendi aracını kullanmasına izin vermeyin. Ambulans ekibi değerlendirme ve tedaviyi olay yerinde başlatabilir.
Bilinci Açık Kişiye Nasıl Yardım Edilir?
Kişinin yaptığı işi bırakmasını sağlayın. Rahat ettiği, sırtının desteklendiği oturur veya yarı oturur pozisyonda dinlenmesine yardımcı olun. Yanında kalın, sakin konuşun ve gereksiz hareket etmesini önleyin.
İlaç konusunda 112 görevlisinin talimatlarını izleyin. Aspirin bazı durumlarda önerilebilir; ancak alerji, kanama riski ve kişinin durumu değerlendirilmeden gelişigüzel verilmemelidir. Başkasına ait ilaçları kullanmayın. Kişinin kendisine reçete edilmiş kalp ilacı varsa bunu görevliye bildirin. Bilinci kapalı kişiye ağızdan hiçbir şey vermeyin.
Kalp Krizi ile Kalp Durması Arasındaki Fark Nedir?
Kalp krizinde kalp kasına ulaşan kan akışı bozulur; kişi hâlâ bilinçli olabilir ve nefes alabilir. Kalp durmasında ise kalp etkili biçimde kan pompalayamaz. Kişi tepkisiz hale gelir ve normal solunumu kaybolur.
Bu ayrım önemlidir: Bilinci açık, normal nefes alan kişiye kalp masajı yapılmaz. Ancak kişi cevap vermiyorsa ve normal nefes almıyorsa kalp durması düşünülerek göğüs basısına başlanmalıdır. Seyrek, düzensiz, iç çeker gibi soluklar normal solunum sayılmaz.
Kalp Masajı Ne Zaman ve Nasıl Yapılır?
Yetişkin kişi tepkisizse ve normal nefes almıyorsa 112’yi hoparlöre alın ve yönlendirmeleri izleyin. Kişiyi güvenli biçimde sert, düz bir zemine sırtüstü yerleştirin.
Bir elinizin topuğunu göğsün ortasına, göğüs kemiğinin alt yarısına koyun. Diğer elinizi üzerine yerleştirin. Kollarınızı düz tutarak dakikada 100–120 bası uygulayın. Göğsü yaklaşık 5–6 santimetre çöktürün ve her basıdan sonra tamamen geri yükselmesine izin verin.
Eğitimliyseniz ve uygulayabiliyorsanız 30 basıya 2 kurtarıcı soluk ekleyin. Eğitimli değilseniz kesintisiz göğüs basısı yapın. Sağlık ekibi devralana, kişi normal nefes almaya başlayana veya devam edemeyecek hale gelene kadar sürdürün.
Otomatik Şok Cihazı Varsa Ne Yapılmalıdır?
Yakında otomatik eksternal defibrilatör, yani OED/AED varsa başka birinden getirmesini isteyin. Cihazı açın ve sesli talimatlarını izleyin. Analiz ve şok sırasında kimse kişiye dokunmamalıdır. Cihazın yönlendirmesiyle göğüs basılarına yeniden başlayın.
Uşak’ta Acil Yardım
Özel Uşak Atapark Hastanesi, haftanın yedi günü, günün yirmi dört saati acil servis hizmeti sunmaktadır. Kalp krizi veya kalp durması şüphesinde öncelikle 112 aranmalıdır. Acil değerlendirme süreci hakkında bilgi almak için Uşak Atapark Hastanesi Acil Servis sayfasını ziyaret edebilirsiniz.